Grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer

Deze week maakte het Openbaar Ministerie bekend dat het vijf maanden cel eist tegen Marco Borsato wegens het plegen van ontuchtige handelingen tegenover een minderjarig meisje. Deze zaak maakt veel los in de samenleving en raakt een breder maatschappelijk thema dat de afgelopen jaren steeds meer aandacht kreeg. De wereldwijde #MeToo-beweging bracht aan het licht hoe vaak seksueel grensoverschrijdend gedrag voorkomt.

Sindsdien is duidelijk geworden hoe wijdverbreid seksueel grensoverschrijdend gedrag voorkomt en welke gedaantes dit aanneemt. Wat voorheen mogelijk werd afgedaan als een ‘grapje’ of een ‘ongelukkige actie’ wordt anno 2025 terecht vaker als ontoelaatbaar beschouwd. Dit beperkt zich niet alleen tot de entertainmentindustrie, maar ook binnen reguliere werkvelden komt seksueel grensoverschrijdend gedrag steeds vaker aan het licht.

Een illustratief voorbeeld daarvan is een recente uitspraak van de Rechtbank Den Haag (ECLI:NL:RBDHA:2025:18380). In deze zaak kreeg een 66-jarige werknemer ontslag op staande voet, nadat hij een 23-jarige stagiaire meerdere keren had geprobeerd te zoenen tijdens een zakenreis naar Duitsland.

Volgens de stagiaire probeerde de man haar drie keer onverwachts te kussen, terwijl zij herhaaldelijk “nee” zei. De werknemer ontkende niet dat er fysiek contact was geweest, maar stelde dat hij slechts een kus op haar wang had willen geven en dat hij niet had begrepen dat dit ongewenst was. Toen zij terugdeinsde, zou hij zijn gestopt.

De rechter stelde vast dat de verhalen van beide partijen verschillen en dat er geen getuigen waren. Toch oordeelde de kantonrechter dat de werknemer, zelfs als zijn eigen versie wordt gevolgd, verwijtbaar heeft gehandeld. Het onverwacht proberen te kussen van een collega, en in dit geval een stagiaire, is onacceptabel, zeker gezien het grote leeftijdsverschil en de afhankelijkheidspositie van de stagiaire. Het feit dat hij het drie keer probeerde, maakt het gedrag nog ernstiger. Zijn verklaring dat hij geen seksuele intenties had, doet daar niets aan af.

Toch vond de kantonrechter dat een ontslag op staande voet te ver ging. Een ontslag op staande voet is namelijk het zwaarste sanctiemiddel dat een werkgever kan opleggen, een zogenoemd ultimum remedium. De 66-jarige werknemer had een lang en probleemloos dienstverband en zou binnen een jaar met pensioen gaan. De kantonrechter benadrukt dat sprake is van een serieus incident, maar gelet op de persoonlijke omstandigheden en de zeer ingrijpende gevolgen van een ontslag op staande voet, maken dat het een te zware sanctie is. De werkgever heeft bovendien onvoldoende toegelicht waarom een minder vergaande sanctie, zoals een formele waarschuwing, niet afdoende zou zijn geweest.

 

Deze uitspraak laat zien dat seksueel grensoverschrijdend gedrag, in welke vorm dan ook, ook op de werkvloer streng wordt aangepakt. Tegelijkertijd laat de rechter zien dat proportionaliteit belangrijk blijft, niet ieder incident rechtvaardigt het zwaarste middel.

Het is dus cruciaal dat organisaties een veilige werkomgeving creëren, waarin grenzen duidelijk zijn en ongewenst gedrag niet wordt getolereerd. Daar tegenover vraagt de wet- en regelgeving om een zorgvuldige afweging van de te nemen maatregelen, zodat zowel de bescherming van slachtoffers als de rechten van werknemers worden gewaarborgd.

Het is van belang om binnen je onderneming een duidelijke gedragscode te hebben, om er zoveel mogelijk voor te zorgen dat iedereen zich binnen bepaalde grenzen gedraagt.